राजेश्वर कनकमवार

*मातृभक्ती व कर्तव्यनिष्ठा जपणारे  राजेश्वर कनकमवार. . . !!*

कुंडलवाडी येथील कै. गंगाबाई पोतन्ना सब्बनवार विद्यालयातील गेली 28 वर्षे लिपिकपदी अत्यंत प्रामाणिकपणे व आपल्या कार्याविषयीची निष्ठा सेवेच्या शेवटच्या दिवसापर्यंत न सोडणारे मातृभक्त आदर्श लिपिक श्री.राजेश्वर ईरन्ना कनकमवार हे दि.30 जून 2019 रोजी नियत वयोमानाने प्रदीर्घ सेवेतून सेवानिवृत्त होत आहेत. त्यांचा सेवाभाव मातृभक्ती, कर्मनिष्ठा ही भावी पिढीला आदर्शवत राहणारी आहे. त्यांच्या जीवनकार्यावर प्रकाश टाकणारा हा लेख येथे देत आहोत.
'कपाळी अष्टगंध, गळ्यात तुळशीच्या माळा, आईच्या पायावर डोकं' ठेवल्याशिवाय उंबरठा ओलांडायचा नाही, असा जणू स्वतःला नियम घालून दिल्याप्रमाणे न चुकता देवदर्शन करून सकाळी सात वाजताच वर्तमानपत्रातील बातम्या, सुविचार, दिनविशेष, प्रश्नमंजुषा शाळेच्या विद्यार्थ्यांसाठी फळ्यावर लिहून आपल्या कारकूनी कामाची सुरुवात करणारे राजेश्वर कनकमवार हे एक आदर्शपुत्र, आदर्श कारकून, आदर्श व्यक्ती म्हटले तरी वावगे ठरणार नाही.
दि.4 जून 1961 साली सामान्य कुटुंबात जन्मलेले राजेश्वर कनकमवार यांनी बालपणापासून आई श्रीमती रुक्मिणीबाई यांच्या विचार आणि संस्कारावर मार्गक्रमण केल्यानेच सुख समृद्धि प्राप्त झाल्याचे ते अभिमानाने सांगतात. वयाच्या दहाव्या  बाराव्या वर्षापासुन जीवन जगण्याची त्यांची धडपड पाहिली तर त्यांनी येथील मद्याच्या म्हणजे दारूच्या दुकानात खारमुरे, फुटाने, शेंगदाणे, बेसनचे वडे, अंडी, पापड विक्री करून उदरनिर्वाहासाठी आईवडिलांना मदत केले. अनेक वर्ष कै.माधवरावजी बोधनकर यांनी स्थापन केलेल्या श्री. कुंडलेश्वर दूधडेअरीत स्वीपर ते सचिव पदावर कार्यरत राहिले. दूधडेअरीत काम करताना दर दिवशी 70 ते 80 लिटर दूध पन्नास पैसे कमिशनवर विक्री केली. त्यांनी अनेक वर्ष पेपर एजन्सी चालवली. येथील जिनिंग प्रेसिंगमध्येही मजूरी करीत. रस्ता मोजणीच्या कामावर लेबर म्हणून काम केले. त्यांचे मामा हरिदास व रामदास यांच्याकडून कपडे शिवण्याचे कसबही शिकून घेतले. काही काळ इरपबनियन पट्टयाच्या चड्ड्या, खमीस, झंपर इ.कापड शिवण्याचे काम केले. येथील बाजारसमितीत वार्डात वडिलांनी चालविलेल्या हॉटेलात चहा, मालपूरी, रव्याचे लाडू विक्री केल्याचे ते मोठ्या आनंदाने सांगतात. त्यांच्या स्वभावात नम्रता मोठ्यांबद्दल आदर, सहकार्याबद्दल आत्मियता, संस्था , शाळा आणि विद्यार्थ्याप्रती आस्था आणि कर्मावर निष्ठा पदोपदी दिसून येते.
समाजातील सर्वात महत्वाचा घटक म्हणजे शिक्षक आहे. त्यासाठी शिक्षकाने आपल्या कार्यात कधीच कसूर करू नये असे त्यांचे परखड मत आहे. विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण  विकासासाठी शाळेत स्वखर्चाने आपल्या मुलाच्या स्मरणार्थ जिल्हास्तरीय  कै. विवेकानंद वादविवाद स्पर्धा 1997 पासून सहा वर्षे राबविले. त्याचबरोबर शाळेत दर महिन्यात प्रश्नमंजुषा  लेखी परीक्षा घेत असत. त्यातील यशस्वी विद्यार्थ्यांना पारितोषिक देऊन सन्मानित करण्यात येत असे. त्यांनी आपल्या जीवनात देशसेवा व समाजसेवेला नितांत महत्त्व दिले. सेवेत असताना कुटुंबापेक्षा शालेय कार्याला अधिक वाहून घेतले. आपल्यामुळे कोणाचेही नुकसान होऊ नये, कोणीही दुखावले जावू नये याची ते सतत  काळजी घेत असत. माजी दिवंगत पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्री, माजी राष्ट्रपती ए. पी.जे.अब्दूल कलाम, जिल्हाधिकारी श्रीकर परदेशी यांच्या व्यक्तीमत्वाचा ठसा त्यांच्या कृतीतून दिसून येते. कुंडलवाडीतील कै. माधवराव बोधनकर, कै. सयारामसेठ सब्बनवार, माजी आमदार कै. जयरामजी अंबेकर व माजी नगराध्यक्ष कै. के. रामलू यांना ते आपल्या जीवनाचे शिल्पकार मानतात. जीवनाचा कायापलट करण्यात कै. माधवरावजी बोधनकर यांचा सिंहाचा  वाटा आहे असे म्हणतात. 1981 मध्ये सौ.पार्वती जडलवार यांच्यासोबत त्यांचे लग्न झाले. आई, पत्नी, तीन मुले, दोन सुना, मुलगी, जावई व नातवंडे असा मोठा सुखी परिवार आहे. संपूर्ण आयुष्य त्यांनी माणसे जोडण्याची कामे केली. आज वयाची 58 वर्षे पूर्ण झाल्यामुळे ते सेवेतून निवृत्त जरी होत असले तरी सामाजिक कार्यातून सेवानिवृत्त होणार नाहीत. त्यांच्या पुढील आयुष्यासाठी हार्दिक शुभेच्छा. .!!

शब्दांकन : सौ. सारिका राजेश सब्बनवार

 श्री राजेश्वर कनकमवार सर यांच्या विषयी त्यांच्या सहकाऱ्यांचे मत

माझ्यासाठी  एक पितृतुल्य आदर्शवत  प्रेरणास्थान आहेत.सुंदर हस्ताक्षर,व्यवस्थितपणा,नीटनेटकेपणा, प्रामाणिकपणा, शिस्तप्रिय यांचे ज्वलंत उदाहरण म्हणजे आदरणीय राजेश्वरजी कनकमवार सर होय.त्यांच्यातील सुविचारांची शिदोरी मला आयुष्यात फलदायी ठरेल.
- सारिका मद्दलवार, सहशिक्षिका

 माझ्यासाठी ज्येष्ठ बंधू म्हणून लाभलेले आदर्श मार्गदर्शक आहेत.कार्यालयीन कामे,शिस्तबद्ध दस्तावेज व दररोज शालेय फलकलेखनाचा वारसा हे आपल्यातील पैलू आयुष्यात माझ्या कृतीतून कायमस्वरूपी जपेल.

- व्ही.एल.गट्टुवार
प्राथमिक मुख्याध्यापक कै.गं.पो.स.कुंडलवाडी


आपल्या कामात नेहमी व्यस्त राहणारे, सेवेतील त्यांची एकनिष्ठता, वक्तशीरपणा सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवून वागणारे माझ्यासाठी व कर्मचाऱ्यांसाठी एक आदर्श व्यक्तीमत्व आहेत.

-  नागनाथ चेटलूरे, सहशिक्षक

शाळेतील प्रत्येक चिमुकल्यांना आपुलकीने खंड्या म्हणून साद घालणारे,  एका मुलाप्रमाणे जपणारे सरांचे कार्य माझ्यासाठी नेहमी प्रेरणादायी आहे.

- रमेश जाधव, सहशिक्षक


आदर्श व्यक्तिमत्व सहसा पुस्तकातून वाचतो.  पण खरंच आदर्श व्यक्तीचा सहवासाचा अनुभव आपले जीवनच  आदर्श बनविते... असा परिसासम सहवास लाभलेल्या आमच्या सरांना पुढील आयुष्यासाठी शुभेच्छा !!!

- विद्या वाघमारे, सहशिक्षिका

छोट्या छोट्या बोधकथेच्या माध्यमातून लहान मुलांसोबत समाजातील लोकांनाही नेहमीच प्रबोधन करण्याचे काम त्यांनी करत आले आहेत. सेवानिवृत्तीनंतरच्या पुढील आयुष्यासाठी मनस्वी शुभेच्छा !
- नासा येवतीकर, स्तंभलेखक


सरांकडून मी 2002 पासुन बरेच गोष्टी शिकलो ते मी शब्दात व्यक्त करु शकत नाही. ते माझ्यासाठी खरच एक आदर्श व्यक्तीमत्व आहेत. त्यांच्याविषयी कितीही लिहिले तरीही मला शब्द अपुरे वाटतात. अशा महान व्यक्तीमत्वाला त्यांच्या पुढील आयुष्यासाठी हार्दिक शुभेच्छा ..!!

- राजू जायेवार, सहशिक्षक

खरा तो एकची धर्म जगाला प्रेम अर्पावे.... या उक्ती प्रमाणे अखंड आपले जिवन  जगत असलेले आमचे आदरणीय सर....त्यांना त्यांच्या पुढील वाटचालीस हार्दिक शुभेच्छा.. तुम्हास दीर्घायुष्य, आरोग्य लाभो..

सुरेखा चोंडीकर सहशिक्षिका .